woensdag 24 augustus 2011

De illusie van het nabije

Ik merk dat het steeds moeilijker wordt om de illusie van nabijheid die internet ons verschaft op te houden. Dat is het tenslotte: een illusie van nabijheid. Eigenlijk wonen we in verschillende landen of steden, hebben vast verschillende leefpatronen of zijn in andere culturen opgegroeid met andere normen en waarden, andere omgangsvormen en hebben bovendien bijna altijd een andere leefstijl. Dan hoeven we het nog niet eens te hebben over dat we volkomen los van elkaar zijn opgegroeid. Al deze dingen lijken te verdwijnen omdat we zo nabij elkaar kunnen komen via het internet, maar dat verdwijnen blijft een illusie, hoe hard we ons best ook doen. Om iemand te leren kennen moet je die persoon ook kunnen ruiken, kunnen aanraken, kunnen voelen in de kamer, de weirde vibes en de subtiliteiten van de gezichtsuitdrukking en lichaamstaal opvangen.

Alles dat we op het nieuws zien komt tegenwoordig direct de huiskamer binnen. Via internet of tv. We worden uitgenodigd de hele tijd te reageren en te oordelen. Als in een Pavlov-reactie springen wij op en blaffen bij elke stimulans. We stellen ons graag voor dat we invloed kunnen uitoefenen of in ieder geval gevoelens kunnen delen met mensen die ver weg en ergens anders een ramp of geluk overkomen. We gaan ervan uit dat ons hart zo groot is dat de hele wereld moet worden gevangen. En als wij zelf er niet vanuit gaan dan zijn er altijd wel anderen die ons erop wijzen dat we dat wel zouden moeten doen. Want zij kunnen het wel of zij kunnen het goed voorwenden, of zij weten hoe het eigenlijk hoort, namelijk dat je altijd je medegevoel hoort te tonen, ook voor zaken die zich misschien aan de andere kant van de wereld afspelen. Zij praatten je een schuldgevoel aan, of een sterke neiging om hier tegenin te gaan en een onverwachte hardheid onverschilligheid in jezelf aan te boren.

Het is geen illusie dat mensen nabij aan elkaar zijn en dat we elkanders nood kunnen herkennen. Het is natuurlijk wel onzin te denken dat we echt weten hoe het de ander vergaat. Iedereen heeft een privé-ervaring. Het is ook onzin te verwachten dat we over de grens van onze directe omgeving, onze vrienden en familie, dezelfde emotionele banden opbouwen. Het is ook onzin te eisen van onszelf dat we met eenzelfde intensiteit reageren op het ongeluk van een ander die ons niet erg nabij is. Er is namelijk niet genoeg emotie om de hele wereld te vatten en er komt elke dag een hele wereld onze computers, radio’s en tv’s binnen. Het levert wrange situaties op waarin we wel geven om de slachtoffers van een aanslag in ons continent, maar geheel niet reageren als zoiets plaatsvindt in Afghanistan.

We zijn gewend aan de alledaagse illusies die we tussen elkaar opbouwen, maar zodra we over de grens gaan omdat dit zo makkelijk via bijvoorbeeld internet kan, vergeten we al snel dat de ander misschien wel ook mens is, maar dat wij niet zijn gemaakt om voor iedereen te voelen alsof ze vriend of familie zijn. Overigens beleef ik nog steeds veel plezier aan de gedeelde illusie die we internet noemen, maar soms is het goed om te matigen en weer de betrekkelijkheid van zulk contact op zijn waarde te schatten.


Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen