donderdag 11 augustus 2011

Geloof in de wetenschap

Als een wetenschapper iets beweert zijn we geneigd hem te geloven. Als een priester ons iets belooft denken we dat hij onzin verkoopt. Dit was natuurlijk ooit anders en zelfs omgekeerd. Maar als één wetenschapper tegenspraak krijgt van tien anderen geloven we de wetenschap niet meer, dan weten we niet waar ze het over hebben. Als één priester iets beweert en tien spreken hem tegen geloven we die ene priester graag of stappen over op één van de andere. Het is niet dat we denken dat geloof onzin is. Tenzij je al niet geloofde, tenzij het geloof je was opgedrongen. Maar waarom is het zo makkelijker om te geloven in een priester dan in een wetenschapper?

Mensen geloven liever niet meer. Ze zijn bang voor de teleurstelling. Elk soort geloven lijkt de volgende dag al te worden tegengesproken. Mensen houden zich liever bij de nuchtere feiten van het leven. Dood en de belastingen? Misschien. Een moeder probeert onvoorwaardelijk van haar kind te houden, maar soms knaagt er iets. Je moet wel overtuigd zijn als een heilige van het goede van je kind. De rest van de tijd zijn de meeste mensen vervuld van een verlicht scepticisme of een verzwaard cynisme.

Een wetenschapper probeert er achter te komen hoe de zogenaamde werkelijkheid in elkaar zit en hoe die ten voordele van ons mensen is toe te wenden. Ze gebruiken hiervoor een heel simpel onderzoeksmechanisme. Men stelt eerst een vraag over dat waar ze mee bezig zijn en doet dan een proefje om te kijken of die vraag de goede is en wat het antwoord is. Dat er zoveel verschillende antwoorden op wetenschappelijke proefjes mogelijk zijn heeft erg te maken met welke vraag er wordt gesteld. Het ligt er erg aan wat een wetenschapper wil weten. Als hij betaalt wordt om te bewijzen dat regen altijd in warme landen valt zal dat hem moeilijk afgaan. Als hij moet bewijzen dat een bepaald stofje positieve effecten op de gezondheid heeft zal dat minder moeilijk vallen. Tenslotte gaat het hier vaak over zulke kleine dingen dat ze nauwelijks meetbaar. Maar het zal dan makkelijk zijn voor een andere wetenschapper om het tegendeel te bewijzen. Dan krijg je weer verschillende berichtjes in de krant, raakt men in de war en verliest men geloof in de wetenschap. Dat is maar goed ook. Men moet niet in wetenschap geloven, maar vertrouwen hebben in de methode. Als tien het ene zeggen hebben die gelijk tot die ene die het tegendeel beweert hen kan overhalen door argumenten en bewijzen. Kom daar maar eens aan met een priester.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen