zaterdag 10 september 2011

De sekte

Iemand beschuldigde schilders van sektegedrag. Dat is niet zo’n vreemde gedachte. Die iemand houdt meer van de andere, nieuwere kunsten: video, installatie, conceptueel, fotografie, computer, noem maar op, wat weer de nieuwe mode is. Het is iemand die vooral houd van de gedachte dat de kunstenaar het medium kiest dat het best bij zijn boodschap past. Zijn boodschap is alomtegenwoordig, maar telkens wordt deze in een nieuwe vorm uitgebeeld. Dit is een prachtig flexibele vorm van kunst die nooit tot verveling bij de kunstenaar zal leiden en hoogstwaarschijnlijk ook niet bij de kijker, al is het de vraag of de kunstenaar het iets kan schelen wat de waarnemer denkt. Dat laatste is een vraag die bij meer mensen is opgekomen. Ik merk de laatste tijd steeds meer afstand tussen mij als schilder en die andere kunstenaars, al geniet ik tot op zekere hoogte nog steeds van hun capriolen.

En inderdaad, schilders vertonen soms sektegedrag. Dat is misschien minder vreemd dan men zou denken en heeft veel te maken met die nieuwe kunstvormen en hoe ze zich verhouden tot de schilder (tekenaar,graficus, beeldhouwer, aquarellist). De oude vormen van kunst vereisen een hoge mate van vaardigheid en ambacht. Dat staat aan de basis van een kunstwerk. Ook Karel Appel of Jackson Pollock, beide beschuldigd van rommelen, de eerste zelfs door hemzelf, tonen een grote vaardigheid in de behandeling van hun materiaal. Bij de schilder is er de techniek en het onderwerp. Bij sommige schilders is dat onderwerp zeer bedacht (conceptueel of fantasie) bij een andere is het een interpretatie van wat in de werkelijkheid is te zien. De manier waarop de verf wordt gebruikt bepaald in grote mate de inhoud van het kunstwerk. De verf is het gesproken woord dat van de kwast druipt. Het duurt heel lang voor we voldoende meesterschap bezitten om onze roman van verf perfect te kunnen schrijven. We zoeken misschien wel naar vernieuwing, maar dit gebeurd bijna altijd binnen de verf.

De schilder heeft een lange geschiedenis achter zich staan en negeert deze enkel met groot gevaar voor het zelf. Het is al te makkelijk tweederangs schilderkunst te maken als je niet weet wat er voorheen is gegaan. Misschien hebben de schilders van de twintigste eeuw wel gespeeld op vernieuwing en moderniteit, maar dit gebeurde in het licht van 40 tot 50 tot honderden eeuwen schilderen op alle continenten waar de mens zich heeft gevestigd. Schilderen vormt met beeldhouwen en tekenen de fundamenten van de menselijke expressie en communicatie. Als we dit binnen de kunstwereld een sekte noemen is de Katholieke kerk dat binnen het Christendom. Het beeld ging vooraf aan het woord. Als manusjevanalles-kunstenaar Damien Hirst bijvoorbeeld plotseling echt gaat schilderen valt hij door de mand. Wat spectaculair lijkt in diamanten schedels en opgezette drijvende haaien (waar ik overigens groot plezier aan beleef) is dit niet noodzakelijk in de schilderkunst. Dat vereist wat meer. Een schilder is niet alleen bezig met vernieuwen, moderniseren en spektakel, maar is ook bezig met zijn oeuvre en wat dit voor plaats heeft in de grote geschiedenis van het schilderen.

Roy Lichtenstein - Brushstrokes

3 opmerkingen:

  1. Ik verwachtte na het lezen van de eerste zin in dit stuk een uitwerking van de stelling dat kunstschilders sektegedrag zouden vertonen. Niets van dit alles, helaas.
    Vooralsnog hoop ik de stijging in kwantiteit van je schrijfwerk geëvenaard te zien worden door de kwaliteit. ;P

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Grr.. dude, zou je even het eerste linkje moeten openen, waarin het vermeende sektegedrag tot vervelens toe wordt geduid! ;)

    BeantwoordenVerwijderen
  3. OK dat heb ik gemist. Hier op mijn scherm heeft die hyperlink exact dezelfde opmaak als de rest van de tekst. o0

    BeantwoordenVerwijderen