maandag 26 september 2011

Geheugen als een geschiedenis

Ik heb misschien een beetje gekke ideeën over geschiedenis. Ik vind het bijvoorbeeld leuk om over oude beschavingen of opgravingen of boeken en gebruiken te lezen. Ik geniet er ook van als wetenschappers hier enthousiast over kunnen worden. Het is ongebreideld plezant om meer te leren over het verleden van mijn land, mijn stad of de aarde en wat daarop rondkruipt. En ik hoef het niet te weten voor cijfers, diploma’s of wat dan ook, ik geniet van kennis. Dat daar iets extra’s bijkomt in de vorm van inspiratie voor creativiteit of inzicht in de mens of gewoonweg gesprekstof is alleen maar een geweldige toevoeging. Kennis vergaren is leuk! Nerdy McNerd? Yep, and proud of it! Fuck al dat anti-weten dat deze tijd zo eigen is. Geen brood en spelen om mij in slaap te sussen! Nou ja, een klein beetje, maar niet genoeg om in te sukkelen en te missen wat er met onze wereld gebeurt en is gebeurd. Zo kijk ik weer eens naar de HBO-serie Rome en ga dan toch even Wikipedia afzoeken naar wat we de feiten noemen. Kicken!

In de loop der tijd is er dan ook een bepaald idee bij mij ontstaan. Namelijk dat een land als een mens is, met een geboorte en een dood. In tegenstelling tot een mens kan een land ook opgaan in een ander land, of anderen in zich opnemen. Een land is ook een onderdeel van een grotere identiteit, zoals de Europese, waar waarschijnlijk meer landen bij horen dan alleen de strikt Europese landen. Dan zijn we allen ook nog onderdeel van de soort genaamd Mens of Homo Sapiens die ook een eigen identiteit heeft. Ik denk dat geschiedenis dat is wat wij voor onszelf een leven zouden noemen. Een land groeit meestal vreselijk traag op, maar doorloopt vergelijkende fasen als een mens. In het begin is het zich van niets dan zichzelf bewust, dan gaat het vragen stellen, dan komt het in de puberteit, et cetera. Sommige landen zullen al zolang bestaan hebben dat wij geen analogie voor hun fase kunnen vinden in ons eigen leven. Misschien als we ooit in staat zouden zijn 150 of 200 te worden. Ieder land moet zich ook om de zoveel tijd verjongen om niet in te slapen. Kleine revolutie hier, links of rechtsom, wat oorlog, een opstand der proletariërs. Het is een tijdelijk schoonvegen van het geheugen om ruimte voor nieuwe zaken te maken. Alsof je van baan verandert.

Dat laatste is sinds de Tweede Oorlog met veel landen gebeurd. Nederland kreeg een trauma en we moesten dit verwerken. Alles van voor de oorlog was verkeerd en we gingen alles weer opnieuw inrichten. Even vergeten van wat ons tot die verdoemde oorlog had gebracht. Maar een mens kan niet eeuwig leven met een trauma en een land ook niet. Bovendien kan een mens ook niet zonder verleden leven. Als we vergeten waar we vandaan zijn gekomen, waar we onze levenslessen hebben geleerd, wie en wat belangrijk voor ons was toen we kind waren, dan zullen we doelloos dwalen en de grootst mogelijke fouten maken. Dan is er geen sprake van verjonging, maar van verwoesting. We hebben een sterk humanitaire en hedonistische periode ondergaan en lijken daar noodgedwongen van terug te moeten komen. Misschien waren we toch niet zo humanitair en hedonistisch opgevoed. Misschien kunnen we dit voor onszelf ook niet goedpraten. Misschien zijn we wel enigszins… ontaard. Ontworteld is vast een beter woord. Een mens kan niet zonder zijn verleden, dus waarom denken zoveel mensen dat ze zonder de geschiedenis van hun land, hun werelddeel en de mensheid kunnen? Waarom zwelgen zoveel in het niet-weten?

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen