zondag 18 september 2011

Geroofde geschiedenis

Een paar maanden geleden was ik in het Louvre. Niet voor de eerste keer, maar wel voor de eerste keer op mijn gemak. Ik kom er te weinig. Een kunstenaar, u weet wel, verdient soms veel en soms weinig. Ik liep daar op de afdeling oude dingen, er zijn alleen maar oude dingen, ik bedoel, Soemerische of Akkadische oude dingen, dingen uit de begintijd van de geschiedenis, zo rond 4000 voor Christus en ouder, uit de buurt van Irak, toen ik aan de praat raakte met twee moderne bewoners van die tijd. Een stelletje dat blijkbaar geld en vrijheid genoeg had om naar het Louvre te gaan. Iets dat in mijn ogen toch meer speciaal is dan hoe ik hier met mijn crappy salaris was beland. Ze waren verbaasd en boos dat deze beelden, leeuwenlichaam met baardige mensenkop bijvoorbeeld, niet in hun land te zien waren. Ik stemde met die mening in. Zou wat zijn als de Nachtwacht in Peking hing. Maar kan het ons echt wat schelen? Hoezeer is de Nederlander nog in staat eenzelfde verontwaardiging op te brengen als deze mensen over hun geschiedenis? Ik dacht ook aan de beroemde Elgin Marbles, onderdelen van het Atheense Parthenon die de Engelsen ooit vrolijk weg hadden geroofd en niet van plan leken terug te geven. Geschiedenis is toch als het geheugen van een volk. Je hoeft er niet de hele tijd mee bezig te zijn, maar het is plezierig zo af en toe herinneringen op te halen. Dan weet men ook weer waarom men de dingen doet.

Maar toen ze wegliepen moest ik denken aan de Boeddhabeelden uit Afghanistan en hoe die werden vernietigd door de Taliban. Deze beelden waren overduidelijk te groot om ooit gestolen te worden dus moesten ze aan de zorgen van de plaatselijke bevolking worden overgelaten. Islamitische fanatici hebben weinig op met het verleden. Mensen die geloofden in hele andere goden dan Allah kunnen beter niet worden herinnert. Niet geheel onlogisch, vanuit hun standpunt. Ik vroeg me af of deze beelden in het Louvre nog zouden bestaan als de Fransen ze niet hadden gestolen. Met bloeddorstige en relatief domme tirannen als Saddam Hussein in de buurt, of de fanatieke Ayatollahs van Iran en een 18 jaar durende burgeroorlog. En kijk eens wat er in Bagdad gebeurde toen Saddam was afgezet. Hele musea werden geplunderd. Eeuwenoude artefacten werden vernietigd, gestolen en verkocht op de zwarte markt. Misschien is het maar goed dat zoveel geschiedenis in musea staat die zelf in redelijk stabiele landen staan. Al vind ik dat men alles netjes en zonder tegensputteren terug moet geven zodra er rust en respect in de landen zelf is. Wat dat betreft is het moeilijk te oordelen over de Elgin Marbles. Als de Engelsen ze nu aan Griekenland teruggeven zullen deze zich dan gedwongen voelen ze weer te verkopen om hun schuldeisers tevreden te stellen?

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen