donderdag 1 december 2011

Doe Maar een nieuw gevoel

Is dit alles, het eerste nummer van het derde album van Doe Maar, Doris Day en andere stukken, verscheen in 1982. Het album maakte nogal een indruk op een generatie. Dit was toen ik voor het eerst van de band hoorde, mijn ouders kochten het, maar voor mij was het ook het begin van het einde. Toen 4Us uitkwam was ik hen zat. Iedereen praatte erover, iedereen draaide het maar, niemand dacht nog na. Als echte fans dichtgeslagen met bewondering. Jaren later ging ik weer eens luisteren en ontdekte een schat aan muzikaliteit en tekstuele juweeltjes. Doe Maar was punk met een vrolijk deuntje. Ze waren The Police, maar dan authentiek Nederlands. Niet een bandje die de buitenkant van Engelstalig muziek na-aapte, maar eentje die naar de basis ervan keek en deze transponeerde naar een vaderlands gevoel. Hun teksten zijn hard tot op het nihilistische, maar altijd prachtig commercieel verpakt in vrolijke reggae en ska.

De voetstappen, het fluiten aan het begin. Vooral dat laatste… het klinkt vrolijk, maar er zit iets dreigends in. Dan die sleutelbos en de trage trompet die de lome beat inleidt. Henny Vrientens bijna zeurderige dictie. Zijn zuchten is acteren en toch ook weer niet. Het gevoel dat hier indirect wordt bezongen, het gevoel dat nooit echt benoemd wordt, is iets dat hij kent. Misschien tweedehands van vrienden of familie, maar hij is er intiem bekend mee. Als je het mee heb gemaakt weet je onmiddellijk wat hij bedoelt. Veel van hun fans zal het een raadsel zijn. Hoeveel van hen zaten vast in een lange relatie en wilden er genoeg moeite voor doen om deze te redden? De meeste van hen waren de helft jonger dan Vrienten en co en naarmate de band langer bestond werden de fans steeds jonger. Natuurlijk stelt een kind en zeker een puber zichzelf en de ander vaak die vraag: is dit alles? Maar voor zoveel andere redenen dan alleen relationele.

Dit gevoel van eenzaamheid in een relatie is natuurlijk niet door Doe Maar uitgevonden. In alle kunsten sinds, zullen we maar zeggen de industriële revolutie, kwam dit naar voren, met als hoogtepunt de jaren 60. Meestal was het antwoord simpel. Ga uit elkaar, vindt nieuwe liefde of doe alsof er niks aan de hand was. Dat je er ook echt iets aan kan doen zonder de relatie te verbreken of ruïneren mag misschien nieuw worden genoemd. Dat het zo subtiel en toegankelijk werd verpakt voor het Nederlandse taalgebied is waarschijnlijk uniek. Dat Doe Maar door muziek serieus te benaderen, tekst niet grappig of romantisch te maken, de weg opende voor talloze kleinere en grotere bandjes die gemakzuchtig onder de term Nederpop werden geveegd mag een feit zijn. Dat Vrienten zelfs in deze minimale tekst een dans uitvoert tussen onschuld en nihilisme in dat ene zinnetje ‘uiteindelijk zijn we allemaal de klos’ toont hem als een groot popartiest. Maar dat hij en maten besloten de populariteit te ontvluchten door de band op te doeken mag triest worden genoemd. Wat als ze net als collega’s The Beatles en Blur hadden besloten hun muziek net zo volwassen te maken als de teksten en zo de commercialiteit waren ontvlucht?

Is dit alles?
Illustratie M. Ozymantra

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen